Na skróty:

występowanie
zachowanie
terrarium
karmienie
karmienie owadami
rożmnażanie

OPIS AGAMY BRODATEJ

I Występowanie

Naturalnie występuje w Australii (głównie wschodnia i środkowa), zamieszkująca tereny półpustynne, sawanny, zarośla, stepy. Agama brodata jest gadem zmiennocieplnym, organizm jaszczurki szybko nagrzewa się podczas kąpieli słonecznej i wychładza wolno, co sprawia, że gad pozostaje aktywny przez dłuższy czas. W warunkach terraryjnych konieczne jest zapewnienie źródła ciepła oraz promieni UVB. Prowadzi samotniczy tryb życia, żyją na dużym obszarze, spotkania zdarzają się rzadko, najczęściej podczas godów w innym przypadku kończą się potyczką lub walką broniąc swojego terytorium. Nazwę zawdzięcza podgardlu, potocznie zwanej brodzie, którą po nadymaniu używa podczas okresu godowego i okazaniu niezadowolenia. Charakterystyczna cechą jaszczurki są wystające, ostro zakończone kolce po bokach ciała oraz głowie. Ogon długi, walcowaty często będący połową jaszczurki, łapy zakończone ostrymi pazurami umożliwiającymi wspinanie oraz kopanie. Dorasta do nawet 60 cm długości, średnio jest to ok 40-50 cm. Zwykle dożywają około 10-12 lat, wszystko zależy od predyspozycji genetycznych oraz czynników środowiskowych. Kluczowym czynnikiem, który może wydłużyć życie jest z pewnością odpowiednio urozmaicona dieta oraz dobranie odpowiedniego oświetlenia.

II Zachowanie

Agama brodata jest jaszczurką o stosunkowo łagodnym usposobieniu, to sprawiło, że stała się jedna z najbardziej popularnych i rozpoznawalnych agam w terrarystyce. Posiadając agamę brodatą możemy zaobserwować kilka charakterystycznych zachowań:

Energiczne kiwanie głową, góra dół – oznacza gotowość do walki lub chęć zdominowania innych osobników, zachowanie to pojawia się również u osobników trzymanych w pojedynkę, często widzących swoje odbicie w szybie.

Nadymanie brody – tak jak powyżej oznacza gotowość do wali oraz niezadowolenie, przede wszystkim wtedy gdy broda zmienia kolor. Zdarza się, że Agamy nadymają się dla gimnastyki.

Waving – machanie łapami – sygnalizuje podporządkowanie i uległość, pojawia się wśród młodych agam trzymanych razem jak również dorosłych i agam trzymanych w pojedynkę jak wyżej jest to związane z odbiciem.

Otwieranie Pyska – podobnie jak popularny pies w naszych domach, w ten sposób agama chroni organizm przed przegrzaniem. Jest to sygnał dla właściciela o tym, że w terrarium może panować zbyt wysoka temperatura.

Drapanie w szybę – ma wiele znaczeń: od zwykłego zainteresowania czymś co znajduje się poza terrarium do domagania się jedzenia. Częste samowolne wypuszczanie agamy sprawia, że przyzwyczaja się do tej praktyki i traktuje mieszkanie jako część terytorium. Jako, że gad bardzo szybko uczy się złych nawyków, drapanie będzie tym częstsze i uporczywe im częściej agama zostanie wypuszczana poza terrarium.

Kopanie – najczęściej możemy zaobserwować u samic chcących składać jaja. Należy zapewnić im odpowiednio głęboki pojemnik z wilgotnym substratem oraz spokój.

Badanie językiem otoczenia – najczęściej zaobserwujemy przy zmianach wystroju w terrarium czy chociażby podłoża. Agama bada nowy teren.

III Terrarium

Terrarium dla agam musi spełniać kilka warunków. Jego wielkość powinna wynosić minimum 120x60x60 cm, w przypadku terrariów które posiadają ściankę dekoracyjną może to być 100x60x60 cm, agamy będą mogły wspinać się na ściankę, co zwiększy ich przestrzeń życiową. Zbiornik najlepiej podzielić na trzy strefy, ciepłą w której zwierze będzie mogło się wygrzewać. Na wyspie ciepła temp. powinna wynosić od 38 °C do 40 °C. Kolejną strefą jest strefa umiarkowana w której przedział temperatur powinien wynosić od 29 °C do 32 °C. Ostatnią strefą jest strefa chłodna w której temp. Nie powinna być wyższa niż 28 °C i nie powinna spadać poniżej 25 °C. W terrariach wilgotność powinna utrzymywać się w przedziale 40%-50%, ale najbardziej pożądane jest 45%. Niezbędnym elementem wyposażenia terrarium jest źródło promieni UVB bez których agamy nie będą w stanie syntezować witaminy D3. Brak tej witaminy może doprowadzić do wielu schorzeń, a w konsekwencji śmierci naszego podopiecznego. W terrarium hodowlanym podłoże powinny stanowić ręczniki papierowe lub specjalna mata antybakteryjna, która pozwoli na zachowanie czystości w zbiorniku. Można ją również łatwo i szybko zdezynfekować. W zbiorniku powinna znaleźć się miska na pokarm oraz kamień ułożony na wyspie ciepła, na którym agamy będą mogły się wygrzewać. W celu zwiększenia przestrzeni życiowej agam można użyć tekturowe wytłaczanki po których agamy będą mogły się wspinać.

IV Karmienie

Przy karmieniu agam należy brać pod uwagę w jakim stadium rozwoju się znajdują. Wyróżniamy trzy etapy: baby, subadult i adult. Agamy baby muszą mieć stały dostęp do wody i pożywienia. Karmówka i woda muszą być podawane w odpowiednich miskach. Ich rozmiar należy dostosować tak, by maluchy bez przeszkód mogły z nich korzystać. Powinny one spełniać kilka warunków, ich wysokość powinna wynosić maksymalnie dwa centymetry, a poziom wody nie powinien przekraczać jednego centymetra. Miski te powinny być również przeźroczyste, aby młode widziały w nich swój pokarm i uczyły się że zawsze go tam znajdą. Małe jaszczurki karmimy wylęgiem owadów i roślinnością w proporcjach 8/2. Agamy subadult należy karmić codziennie, średnimi owadami karmowymi (karaczan,szarańcza) jak i pokarmem roślinnym w proporcjach 6/4. Dorosłe osobniki (adult) należy karmić co drugi dzień. Gdy jaszczurka jest otyła robimy to co trzeci dzień, a pokarm zwierzęcy ograniczamy do jednego karmienia w tygodniu. W przypadku jaszczurek wychudzonych karmimy je codziennie. Można również podawać odpowiednią karmówkę która pozwoli przywrócić agamę do odpowiedniej formy. Do tego celu zalecane jest stosowanie mączników. Dla dorosłych agam bardzo ważna jest dieta zawierająca większą część pokarmu roślinnego w proporcjach 6/4 z pokarmem zwierzęcym. Jaszczurkom tym nigdy nie należy podawać sałaty ani innych roślin zawierających szczawiany. Można podawać roszponkę, liście mięty oraz mlecz, co dwa tygodnie dietę można urozmaicać takimi owocami jak jabłko, borówki, truskawki czy maliny. Do prawidłowego funkcjonowania niezbędna jest również odpowiednia suplementacja wapniem i witaminami, którymi posypujemy owady karmowe. Wapń podajemy przy każdym karmieniu natomiast witaminy raz w tygodniu. Agamom które są w ciąży, co drugi dzień możemy podawać mysiego oseska.

V Karmienie owadami

Owady, które podajemy ograniczają się do zaledwie kilku gatunków. W warunkach domowych nie jesteśmy w stanie odzwierciedlić 100% naturalnej diety co wiąże się z koniecznością dodatkowej suplementacji. Owady w hodowlach często ze słabym stosunkiem wapnia do fosforu obsypujemy dodatkowo wapniem (węglanem wapnia) lub wapniem z magnezem aby umożliwić lepszą wchłanialność tego pierwiastka, niezbędnego do prawidłowego wzrostu. Dodatkowo suplementacje uzupełniamy witaminą D3 które zawierają niezbędne witaminy, aminokwasy oraz minerały. Ważnym elementem, często pomijanym, jest dbanie o hodowle owadów karmowych. Pudełka w których kupujemy owady karmowe nie nadają się do ich przechowywania, są to jedynie opakowana transportowe. Po przyniesieniu karmówki do domu należy ją przenieść do odpowiednio przygotowanego pojemnika lub dedykowanych faunaboxów. Pojemnik powinien być wyposażony w odpowiednią wentylację, tekturowe wytłaczanki które będą stanowiły przestrzeń życiową. Używamy wyłącznie czystych wytłoczek, które nie miały kontaktu z jajkami ponieważ mogą znajdować się na nich pasożyty i niechciane drobnoustroje. Bardzo ważne jest odpowiednie karmienie owadów, ponieważ zbilansowana i urozmaicona dieta owada to dobrze skomponowany posiłek dla naszej agamy. Owady karmimy dedykowanymi karmami dla owadów z dodatkiem świeżych warzyw oraz owoców, wodę podajemy pod postacią hydrogelu lub w postaci dobrze nawilżonego wacika. Agama brodata powinna być karmiona wyłącznie owadami które zdążyły strawić podany im pokarm.

VI Rozmnażanie

Rozmnażaniem agam możemy się zająć w momencie gdy jesteśmy pewni, że nasze jaszczurki są na to gotowe i żyją w odpowiednich warunkach. Samce muszą mieć skończone sześć miesięcy oraz minimum 250g. Dla samic odpowiedni wiek to rok i minimum 350g wagi. Po spełnieniu tych warunków możemy zacząć rozmnażanie jaszczurek. W tym celu w terrarium samca umieszczamy samicę. Jest to ważne, ponieważ samiec w nowym środowisku może odczuwać stres i nie będzie zdolny do reprodukcji. Parę trzymamy razem w jednym terrarium maksymalnie przez pięć dni. Po tym czasie wyciągamy samicę od samca, aby ten mógł się zregenerować po godach. Samicę umieszczamy we wcześniej zdezynfekowanym terrarium. Powinien się w nim również znaleźć pojemnik z torfem, którego grubość nie może być mniejsza niż dziesięć centymetrów. Torf będzie służyć samicy jako miejsce, w którym będzie mogła złożyć jaja. W naturze zwierzęta te kopią norki w których składają jaja i pozostawiają je tam na czas inkubacji. Okres ciąży trwa około 60 dni jednak u każdego osobnika. W momencie gdy zauważymy w terrarium jaja, należy bezzwłocznie rozpocząć działanie. W pierwszej kolejności szykujemy pojemnik w którym umieścimy jaja. Należy pamiętać, że musimy go umieścić w inkubatorze więc nie może być zbyt duży. Pojemnik należy do 3/4 zapełnić dobrze nawilżonym wermikulitem. Potrzebny będzie również termometr, który pozwoli na kontrolowanie warunków panujących wewnątrz pojemnika. Gdy pojemnik jest już gotowy trzeba przygotować miejsce, gdzie będziemy się zajmować jajami, należy je zdezynfekować. Po przygotowaniu pojemnika i miejsca pracy możemy zabrać się za prześwietlenie jaj i sprawdzeniu czy są zapłodnione. Do tego celu używamy latarki, pamiętając o odpowiedniej dezynfekcji urządzenia. Bardzo ostrożnie wyciągamy jaja z terrarium chwytając za jego bieguny. Pod żadnym pozorem nie należy obracać jaja, ponieważ może to spowodować utopienie zarodka. Gdy jaja zostały wyciągnie z terrarium oceniamy ich wygląd. Jeśli widzimy, że z jajem jest coś nie tak, należy je umieścić w osobnym pojemniku aby nie miało kontaktu ze zdrowymi jajami. Przy prześwietlaniu zapłodnionych jaj, pod skorupką powinniśmy zauważyć liczne cienkie czerwone żyłki. Najważniejszą rzeczą którą powinniśmy zauważyć jest zarodek. Można rozpoznać go po nieco ciemniejszym jajowatym kształcie pod skorupką. W jego miejscu na jaju robimy bardzo delikatnie wyraźny znak X, aby jajo zawsze było w jednym położeniu. Tak sprawdzone i oznakowane jajo lekko zakopujemy w 3/4 w przygotowanym wcześniej wermikulicie. Warunki jakie powinny panować wewnątrz pojemnika to 29,5°C do 30°C i około 95% wilgotności. Wyższa temperatura wewnątrz pojemnika nie zaszkodzi jajom lecz przyspieszy inkubację oraz spowoduje większą ilość samców w miocie. Podwyższona temperatura może również pomóc w przypadku gdy jaja zostaną zainfekowane, ponieważ skrócimy czas inkubacji. Po upływie około 60 dni możemy się spodziewać klucia młodych. Świeżo wyklute agamy mogą razem przebywać do 48h. Następnie tworzymy grupy liczące pięć, sześć osobników i umieszczamy je we wcześniej zdezynfekowanym terrarium, w którym będzie znajdować się pożywienie i woda.